GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BİK6045-21 | BİLİMSEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE YAYIN ETİĞİ | Ders | 1 | 1 | 6.00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
[DersinAmaci]
Bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde uyulması gereken etik ilke ve kuralları öğretmek; öğrencilerin bilimsel dürüstlük, objektiflik ve akademik sorumluluk bilinci kazanmalarını sağlamaktır. Ayrıca bilimsel etik ihlallerini (intihal, veri uydurma, çarpıtma vb.) tanıyabilme ve bunlardan kaçınma becerisi kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi / Görevlileri
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL EKER
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde uyulması gereken etik ilke ve kuralları öğretmek; öğrencilerin bilimsel dürüstlük, objektiflik ve akademik sorumluluk bilinci kazanmalarını sağlamaktır. Ayrıca bilimsel etik ihlallerini (intihal, veri uydurma, çarpıtma vb.) tanıyabilme ve bunlardan kaçınma becerisi kazandırmaktır. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
1. Hafta – Bilimsel Etik ve Bitki Koruma Araştırmalarına Giriş • Etik ve ahlak kavramları • Bilimsel etik neden önemlidir? • Tarımsal ve bitki koruma araştırmalarında etik riskler ________________________________________ 2. Hafta – Bilimsel Araştırmanın Doğası ve Araştırmacı Sorumluluğu • Bilimsel dürüstlük ve hesap verebilirlik • Araştırmacının çevre, toplum ve bilim dünyasına karşı sorumluluğu • Sürdürülebilir tarım ve etik ________________________________________ 3. Hafta – Araştırma Tasarımı ve Deneysel Çalışmalarda Etik • Tarla ve laboratuvar denemelerinde etik ilkeler • Deneme planının parçalanması ve etik sınırlar • Yanlılık (bias) ve seçici veri raporlama ________________________________________ 4. Hafta – Etik Kurullar ve Mevzuat • Etik kurul türleri ve işleyişi • Tarımsal araştırmalarda etik onay gerekliliği • Ulusal ve uluslararası düzenlemeler ________________________________________ 5. Hafta – Canlı Organizmalarda Araştırma Etiği • Bitkiler, zararlılar, faydalı organizmalar ve mikroorganizmalar • Doğal popülasyonlara müdahalede etik • Arazi çalışmalarında çevresel sorumluluk ________________________________________ 6. Hafta – Pestisit ve Kimyasal Denemelerde Etik • Pestisit/fungisit denemelerinde etik sorumluluk • Doz, tekrar ve kontrol uygulamalarının doğru raporlanması • İnsan sağlığı ve çevre boyutu ________________________________________ 7. Hafta – Bilimsel Yayın Etiği ve Yayın İhlalleri • Yayın etiğinin temel ilkeleri • Dilimleme (Salami Slicing) nedir? • Tekrar yayın (duplicate publication) • Eş zamanlı gönderim (simultaneous submission) • Bitki koruma alanından örnek vakalar ________________________________________ 8. Hafta – Yazarlık Etiği • Yazar olma kriterleri • Hediye (gift) yazarlık • Hayalet (ghost) yazarlık • Danışman–öğrenci ilişkilerinde etik ________________________________________ 9. Hafta – İntihal ve Akademik Dürüstlük • İntihal türleri (doğrudan, dolaylı, öz-intihal) • Tez ve makalelerde doğru atıf • İntihal tespit yazılımları ________________________________________ 10. Hafta – Veri Uydurma, Çarpıtma ve Seçici Raporlama • Veri uydurma (fabrication) • Veri çarpıtma (falsification) • Negatif sonuçların gizlenmesi • Tarımsal araştırmalardan örnekler ________________________________________ 11. Hafta – Çıkar Çatışması ve Akademi–Sanayi İlişkileri • Tarım ilacı ve tohum firmaları ile ilişkiler • Proje destekleri ve sponsorluklar • Çıkar çatışmasının beyanı ________________________________________ 12. Hafta – Güncel Etik Tartışmalar ve Değerlendirme • Biyoteknoloji, GDO ve etik • Yapay zekâ destekli tarım uygulamaları • Öğrenci vaka analizleri ve genel değerlendirme
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | – Bilimsel Etik ve Bitki Koruma Araştırmalarına Giriş • Etik ve ahlak kavramları • Bilimsel etik neden önemlidir? • Tarımsal ve bitki koruma araştırmalarında etik riskler | ||
| 2 | 2. Hafta – Bilimsel Araştırmanın Doğası ve Araştırmacı Sorumluluğu • Bilimsel dürüstlük ve hesap verebilirlik • Araştırmacının çevre, toplum ve bilim dünyasına karşı sorumluluğu • Sürdürülebilir tarım ve etik | ||
| 3 | 3. Hafta – Araştırma Tasarımı ve Deneysel Çalışmalarda Etik • Tarla ve laboratuvar denemelerinde etik ilkeler • Deneme planının parçalanması ve etik sınırlar • Yanlılık (bias) ve seçici veri raporlama | ||
| 4 | 4. Hafta – Etik Kurullar ve Mevzuat • Etik kurul türleri ve işleyişi • Tarımsal araştırmalarda etik onay gerekliliği • Ulusal ve uluslararası düzenlemeler | ||
| 5 | 5. Hafta – Canlı Organizmalarda Araştırma Etiği • Bitkiler, zararlılar, faydalı organizmalar ve mikroorganizmalar • Doğal popülasyonlara müdahalede etik • Arazi çalışmalarında çevresel sorumluluk | ||
| 6 | 6. Hafta – Pestisit ve Kimyasal Denemelerde Etik • Pestisit/fungisit denemelerinde etik sorumluluk • Doz, tekrar ve kontrol uygulamalarının doğru raporlanması • İnsan sağlığı ve çevre boyutu | ||
| 7 | 7. Hafta – Bilimsel Yayın Etiği ve Yayın İhlalleri • Yayın etiğinin temel ilkeleri • Dilimleme (Salami Slicing) nedir? • Tekrar yayın (duplicate publication) • Eş zamanlı gönderim (simultaneous submission) • Bitki koruma alanından örnek vakalar | ||
| 8 | 8. Hafta – Yazarlık Etiği • Yazar olma kriterleri • Hediye (gift) yazarlık • Hayalet (ghost) yazarlık • Danışman–öğrenci ilişkilerinde etik | ||
| 9 | 9. Hafta – İntihal ve Akademik Dürüstlük • İntihal türleri (doğrudan, dolaylı, öz-intihal) • Tez ve makalelerde doğru atıf • İntihal tespit yazılımları | ||
| 10 | 10. Hafta – Veri Uydurma, Çarpıtma ve Seçici Raporlama • Veri uydurma (fabrication) • Veri çarpıtma (falsification) • Negatif sonuçların gizlenmesi • Tarımsal araştırmalardan örnekler | ||
| 11 | 11. Hafta – Çıkar Çatışması ve Akademi–Sanayi İlişkileri • Tarım ilacı ve tohum firmaları ile ilişkiler • Proje destekleri ve sponsorluklar • Çıkar çatışmasının beyanı | ||
| 12 | 12. Hafta – Güncel Etik Tartışmalar ve Değerlendirme • Biyoteknoloji, GDO ve etik • Yapay zekâ destekli tarım uygulamaları • Öğrenci vaka analizleri ve genel değerlendirme |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ-PROF. DR. YALÇIN KARAGÖZ, DOÇ. DR. MUAMMER MERCİ
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 12 | 2 | 24 |
| Bireysel Çalışma | 6 | 12 | 72 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 7 | 42 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 6 | 7 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 184 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| [PC] 1 | [PC] 2 | [PC] 3 | [PC] 4 | [PC] 5 | [PC] 6 | [PC] 7 | [PC] 8 | [PC] 9 | |
| [OC] 1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek